تصور كنيد كه در حال حركت در طول يك خيابان هستيد و در حال تحمل گرما و نور شديد

خورشيد ناگهان آسمان تاريك مي شود و شما براي مدت كوتاهي احساس راحتي مي كنيد و سپس

 دوباره نور خورشيد بر شما مي تابد. شايد از كنار اين اتفاق به آساني بگذريد اما اگر بدانيد

عاملي كه باعث اين اتفاق شده است سايه ماه بوده و شما آن قدر خوش شانس بوده ايد كه به طور

 اتفاقي در امتداد نوار بسيار باريك سايه ماه بوده ايد شايد اين اتفاق براي شما طور ديگري جلوه

كند.

همانطور كه مي دانيد مدار ماه به گرد زمين اندكي با صفحه زمين خورشيد زاويه دارد و اين امر

 باعث مي شود كه ما هر ماه شاهد خورشيد گرفتگي نباشيم. خورشيد گرفتگي زماني اتفاق مي

 افتد كه ماه در بين زمين و خورشيد قرار گيرد و سايه خود را بر زمين بيافكند. اما اين اتفاق

 زماني به وقوع مي پيوندد كه ماه تقريبا نزديك يكي از گره هاي مداري خود باشد (گره هاي

مداري نقاطي هستند كه در آن مدار يك جسم مدار جسم ديگري را قطع مي كند.) زيرا هنگامي

كه ماه در نزديكي گره هاي خود باشد تقريبا بر صفحه زمين خورشيد منطبق مي شود و بنابراين

 اين امكان وجود دارد تا سايه خود را بر زمين بيافكند و عده اي از علاقه مندان را از خانه

هايشان بيرون  بكشد.

كسوف ها به سه شكل اصلي اتفاق مي افتد. نوع اول آن كسوف حلقوي است. همانطور كه مي

دانيد مدار ماه بيضوي است و طبعا گاهي اوقات در اوج (دورترين فاصله از زمين) و گاهي

 اوقات در حضيض (نزديك‌ترين فاصله از زمين) به سر مي برد. اگر هنگام كسوف ماه در اوج

 مداري خود باشد اندازه زاويه‌اي آن، آن‌گونه كه از زمين ديده مي‌شود، در مقايسه با اندازه

 زاويه اي خورشيد كمتر مي شود و بدين ترتيب ماه نمي تواند همه قرص خورشيد را در پشت

خود مخفي سازد. بدين ترتيب خورشيد در ميانه گرفت به صورت حلقه اي نوراني ديده مي شود

 و اين خود يكي از جاذبه هاي اين نوع كسوف است. كسوف 11 مهر ماه در بخشهايي از اسپانيا

 و آفريقا بدين صورت ديده مي شود.

نوع دوم كسوف كلي است. در هنگام كسوف كلي ماه آن قدر از زمين دور نيست كه نتواند كل

 قرص خورشيد را در پشت خود مخفي سازد. با پنهان شدن قرص خورشيد در پشت قرص ماه

 نا گهان تاج خورشيد خود نمايي مي كند و بدين ترتيب نماهاي رويايي كه همه ما از كسوف ديده

 ايم به وجود مي آيند. نمونه چنين كسوفي در سال 1378 در كشور ما اتفاق افتاد و بسياري را

جذب خود كرد.

نوع سوم كسوف كسوف جزيي است كه كسوف روز دوشنبه نيز از همين نوع است. در اين نوع

 كسوف به سبب موقعيت جغرافيايي ناظر در روي زمين و همچنين به دليل موقعيت ماه در

مدارش، زمين وارد تمام‌سايه ماه نميشود و يا تمام‌سايه ماه از مكان رصد ناظر عبور نمي كند.

بدين ترتيب رصد گر تنها در نيم سايه قرار مي‌گيرد و از ديد او فقط بخش‌هايي از خورشيد به

وسيله ماه پوشيده مي‌شود.

البته نوعي ديگري از كسوف هم وجود دارد كه مي توان آن را هم در رده حلقوي ها در نظر

گرفت و هم در رده كسوف هاي كلي. در اين نوع كسوف در بعضي از نقاط زمين كسوف كلي

 است و در بعضي از نقاط ماه قسمت هاي بسيار كمي از قرص خورشيد را نمي پوشاند. اين

نوع از كسوف ها نيز بسيار زيبا هستند. نمونه از اين نوع كسوف امسال (۱۳۸۴) در بخش

هايي از منطقه آمريكاي مركزي اتفاق افتاد.

اما نكات لازم در هنگام رصد كسوف جزيي:

۱- به هيچ وجه بدون فيلتر به خورشيد نگاه نكنيد.

۲- براي نگاه كردن به خورشيد از شيشه هايي كه به وسيله دود شمع و يا به طرق ديگر

 دودي شده اند استفاده نكنيد چرا كه آن ها تنها شدت نور را كم مي كنند و نمي توانند جلوي

 پرتوهاي خطرناك نور خورشيد را نمي گيرند.

۳ - با ابزار نجومي به هيچ وجه بدون فيلتر به خورشيد نگاه نكنيد.

۴- بهترين روش ديدن كسوف استفاده از ابزار هايي مثل اتاق تاريك و يا انداختن تصوير بر

 روي ديوار يا پرده است.