قمر حلقه دار!!
اين ديگر از عجائب منظومه ي شمسي است که يک قمر حلقه داشته باشد!
رئا، دومين قمر بزرگ زحل
سياره ي زحل معروف ترين سياره ي حلقه دار است و فضاپيماي کاسيني از سال 2004 از نزديک درحال تحقيق روي حلق هاي اين سياره مي باشد.

فضاپيماي کاسيني در اطراف زحل مشغول کاوشهاي علمي است.
و حالا اين فضاپيما شواهدي از وجود حلقه در اطراف يکي از اقمار زحل به نام «رِئا» (Rhea) يافته است! رئا دومين قمر از نظر بزرگي در ميان اقمار زحل است و اين اولين بار است که در اطراف يک قمر حلقه هايي پيدا شده است!
يک طرح هنري که توسط يک نقاش از خرده سنگهاي تشکيلدهنده ي حلقه ي رئا، طراحي شده است.
« تا بحال تنها اين سيارات بودند که حلقه داشتند، ولي اکنون بنظر مي رسد رئا -يک قمر- مي تواند داراي شباهتهاي خانوادگي بيشتري با مادر خود، زحل، باشد. » اين جمله اي بود که Geraint Jones از دانشمندان راهبر فضاپيماي کاسيني، روز جمعه 17 اسفند (March 7) در مجله ي journal Science نوشته بود.
رئا قمري است با قطر 1500 کيلومتر، در حالي که قطر حلقه ي اطرافش چند هزار کيلومتر است. حلقه ي اطراف سيارات معمولا انبوهي از خرده سنگها و يخهاي بيشماري است که در يک صفحه ي حلقوي بدور سياره مرکزي مي گردد. خرده سنگهايي که حلقه ي دور رئا را مي سازند، احتمالا اندازه هايي به اندازه ي ريگ و سنگ ريزه تا تخته سنگهاي بزرگ تر را شامل مي شوند. يک توده ي ابر غبار هم تا فاصله ي 5900 کيلومتري از مرکز قمر به سوي فضا گسنرده شده است.
حلقه هاي زحل در واقع توده اي بزرگ از ذرات ريز و درشت سنگ و يخ مي باشد.
چرا رئا حلقه دارد؟
يک توضيح احتمالي براي وجود اين حلقه ها اين است که آنها باقي مانده هايي از برخورد يک سيارک يا دنباله دار در گذشته هاي دور با رئا، باشند. چنين برخوردي مي توانسته مقادير زيادي گاز و ذرات جامد را اطراف رئا بپراکند. ديگر اقمار زحل مثل «ميماس» داراي شواهدي از چنين برخوردهاي فاجعه آميزي بر سطح خود مي باشند.
«ميماس» يکي ديگر از اقمار زحل که دهانه ي بزرگ روي آن، نشاندهنده ي برخوردي عظيم در گذشته ي دور است.
دهانه هاي بزرگ روي رئا، بازمانده هاي برخوردهاي بزرگي هستند، که شايد ذرات ســنگ و غبار را براي ايجاد حلقه فراهم آورده اند.
نمايي نزديک از لبه ي دهانه ي برخوردي در رئا
يکي ديگر از دانشمندان راهبر کاسيني، مي گويد: «ما هرگز نبايد از تنوع موجود در منظومه ي شمسي تعجب کنيم! سالها پيش فکر مي کرديم که اين تنها زحل است که داراي حلقه مي باشد، ولي امروز ما با قمري آشنا شديم که مينياتوري است از مادرش، زحل، سياره اي که بسيار استادانه تر آزين بسته شده است.»
منبع:
http://www.universetoday.com/
ترجمه و توضيحات:
اميرمحمد گميني - واحد نجوم تبيان